جمشید 1

  1. گرانمایه جمشید فرزند او           کمر بست یکدل پر از پند او
  2. برآمد برآن تخت فرخ پدر             به رسم کیان بر سرش تاج زر
  3. کمر بست با فر شاهنشهی      جهان گشت سرتاسر او را رهی
  4. زمانه بر آسود از داوری              به فرمان او دیو و مرغ و پری
  5. جهان را فزوده بدو آبروی           فروزان شده تخت شاهی بدوی
  6. منم گفت با فره​ی ایزدی           همم شهریاری همم موبدی
  7. بدان را ز بد دست کوته کنم       روان را سوی روشنی ره کنم
  8. نخست آلت جنگ را دست برد    در نام جستن به گردان سپرد
  9. به فر کیی نرم کرد آهنا             چو خود و زره کرد و چون جو شنا
  10. چو خفتان و تیغ و چو برگستوان  همه کرد پیدا به روشن روان
  11. بدین اندرون سال پنجاه رنج        ببرد و ازین چند بنهاد گنج
  12. دگر پنجه اندیشه​ی جامه کرد      که پوشند هنگام ننگ و نبرد
  13. ز کتان و ابریشم و موی قز          قصب کرد پرمایه دیبا و خز
  14. بیاموختشان رشتن و تافتن         به تار اندرون پود را بافتن
  15. چو شد بافته شستن و دوختن    گرفتند ازو یکسر آموختن
  16. چو این کرده شد ساز دیگر نهاد    زمانه بدو شاد و او نیز شاد
  17. ز هر انجمن پیشه​ور گرد کرد        بدین اندرون نیز پنجاه خورد
  18. گروهی که کاتوزیان خوانی​اش     به رسم پرستندگان دانی​اش
  19. جدا کردشان از میان گروه           پرستنده را جایگه کرد کوه
  20. بدان تا پرستش بود کارشان         نوان پیش روشن جهاندارشان
  21. صفی بر دگر دست بنشاندند        همی نام نیساریان خواندند
  22. کجا شیر مردان جنگ آورند           فروزنده​ی لشکر و کشورند
  23. کزیشان بود تخت شاهی به جای   وزیشان بود نام مردی به پای
  24. بسودی سه دیگر گره را شناس      کجا نیست از کس بریشان سپاس
  25. بکارند و ورزند و خود بدروند           به گاه خورش سرزنش نشنوند
  26. ز فرمان تن​آزاده و ژنده​پوش           ز آواز پیغاره آسوده گوش
  27. تن آزاد و آباد گیتی بروی              بر آسوده از داور و گفتگوی
  28. چه گفت آن سخن​گوی آزاده مرد    که آزاده را کاهلی بنده کرد
  29. چهارم که خوانند اهتو خوشی       همان دست​ورزان اباسرکشی
  30. کجا کارشان همگنان پیشه بود     روانشان همیشه پراندیشه بود
  31. بدین اندرون سال پنجاه نیز            بخورد و بورزید و بخشید چیز
  32. ازین هر یکی را یکی پایگاه            سزاوار بگزید و بنمود راه
  33. که تا هر کس اندازه​ی خویش را     ببیند بداند کم و بیش را
  34. بفرمود پس دیو ناپاک را                 به آب اندر آمیختن خاک را
  35. هرانچ از گل آمد چو بشناختند       سبک خشک را کالبد ساختند
  36. به سنگ و به گج دیو دیوار کرد       نخست از برش هندسی کار کرد
  37. چو گرمابه و کاخهای بلند            چو ایران که باشد پناه از گزند
  38. ز خارا گهر جست یک روزگار         همی کرد ازو روشنی خواستار
  39. به چنگ آمدش چندگونه گهر        چو یاقوت و بیجاده و سیم و زر
  40. ز خارا به افسون برون آورید          شد آراسته بندها را کلید
  41. دگر بویهای خوش آورد باز            که دارند مردم به بویش نیاز
  42. چو بان و چو کافور و چون مشک ناب   چو عود و چو عنبر چو روشن گلاب
  43. پزشکی و درمان هر دردمند         در تندرستی و راه گزند
  44. همان رازها کرد نیز آشکار           جهان را نیامد چنو خواستار
  45. گذر کرد ازان پس به کشتی برآب  ز کشور به کشور گرفتی شتاب
  46. چنین سال پنجه برنجید نیز           ندید از هنر بر خرد بسته چیز
  47. همه کردنیها چو آمد به جای         ز جای مهی برتر آورد پای
  48. به فر کیانی یکی تخت ساخت      چه مایه بدو گوهر اندر نشاخت
  49. که چون خواستی دیو برداشتی     ز هامون به گردون برافراشتی
  50. چو خورشید تابان میان هوا           نشسته برو شاه فرمانروا
  51. جهان انجمن شد بر آن تخت او      شگفتی فرومانده از بخت او
  52. به جمشید بر گوهر افشاندند        مران روز را روز نو خواندند
  53. سر سال نو هرمز فرودین             برآسوده از رنج روی زمین
  54. بزرگان به شادی بیاراستند          می و جام و رامشگران خواستند
  55. چنین جشن فرخ ازان روزگار         به ما ماند ازان خسروان یادگار
  56. چنین سال سیصد همی رفت کار  ندیدند مرگ اندران روزگار
  57. ز رنج و ز بدشان نبد آگهی           میان بسته دیوان بسان رهی
  58. به فرمان مردم نهاده دو گوش       ز رامش جهان پر ز آوای نوش
  59. چنین تا بر آمد برین روزگار           ندیدند جز خوبی از کردگار
  60. جهان سربه​سر گشت او را رهی     نشسته جهاندار با فرهی
  61. یکایک به تخت مهی بنگرید         به گیتی جز از خویشتن را ندید
  62. منی کرد آن شاه یزدان شناس    ز یزدان بپیچید و شد ناسپاس
  63. گرانمایگان را ز لشگر بخواند       چه مایه سخن پیش ایشان براند
  64. چنین گفت با سالخورده مهان     که جز خویشتن را ندانم جهان
  65. هنر در جهان از من آمد پدید       چو من نامور تخت شاهی ندید
  66. جهان را به خوبی من آراستم     چنانست گیتی کجا خواستم
  67. خور و خواب و آرامتان از منست   همان کوشش و کامتان از منست
  68. بزرگی و دیهیم شاهی مراست   که گوید که جز من کسی پادشاست
  69. همه موبدان سرفگنده نگون       چرا کس نیارست گفتن نه چون
  70. چو این گفته شد فر یزدان از وی   بگشت و جهان شد پر از گفت​وگوی
  71. منی چون بپیوست با کردگار       شکست اندر آورد و برگشت کار
  72. چه گفت آن سخن​گوی با فر و هوش    چو خسرو شوی بندگی را بکوش
  73. به یزدان هر آنکس که شد ناسپاس   به دلش اندر آید ز هر سو هراس
  74. به جمشید بر تیره​گون گشت روز      همی کاست آن فر گیتی​فروز
  75. یکی مرد بود اندر آن روزگار              ز دشت سواران نیزه گذار
  76. گرانمایه هم شاه و هم نیک مرد       ز ترس جهاندار با باد سرد
  77. که مرداس نام گرانمایه بود              به داد و دهش برترین پایه بود
  78. مراو را ز دوشیدنی چارپای              ز هر یک هزار آمدندی به جای
  79. همان گاو دوشابه فرمانبری             همان تازی اسب گزیده مری
  80. بز و میش بد شیرور همچنین          به دوشیزگان داده بد پاکدین
  81. به شیر آن کسی را که بودی نیاز     بدان خواسته دست بردی فراز
  82. پسر بد مراین پاکدل را یکی             کش از مهر بهره نبود اندکی
  83. جهانجوی را نام ضحاک بود              دلیر و سبکسار و ناپاک بود
  84. کجا بیور اسپش همی خواندند        چنین نام بر پهلوی راندند
  85. کجا بیور از پهلوانی شمار               بود بر زبان دری ده​هزار
  86. ز اسپان تازی به زرین ستام            ورا بود بیور که بردند نام
  87. شب و روز بودی دو بهره به زین        ز روی بزرگی نه از روی کین
  88. چنان بد که ابلیس روزی پگاه          بیامد بسان یکی نیکخواه
  89. دل مهتر از راه نیکی ببرد                جوان گوش گفتار او را سپرد
  90. بدو گفت پیمانت خواهم نخست       پس آنگه سخن برگشایم درست
  91. جوان نیکدل گشت فرمانش کرد       چنان چون بفرمود سوگند خورد
  92. که راز تو با کس نگویم ز بن            ز تو بشنوم هر چه گویی سخن
  93. بدو گفت جز تو کسی کدخدای      چه باید همی با تو اندر سرای
  94. چه باید پدرکش پسر چون تو بود    یکی پندت را من بیاید شنود
  95. زمانه برین خواجه​ی سالخورد        همی دیر ماند تو اندر نورد
  96. بگیر این سر مایه​ور جاه او           ترا زیبد اندر جهان گاه او
  97. برین گفته​ی من چو داری وفا        جهاندار باشی یکی پادشا
  98. چو ضحاک بشنید اندیشه کرد      ز خون پدر شد دلش پر ز درد
  99. به ابلیس گفت این سزاوار نیست   دگرگوی کین از در کار نیست
  100. بدوگفت گر بگذری زین سخن      بتابی ز سوگند و پیمان من
!! نوشته شده توسط بیژن آریا | ۱٠:٤۳ ‎ب.ظ | یکشنبه ۳٠ فروردین ،۱۳۸۸ نظرات ()